BANJALUKA – Povjerenje građana Bosne i Hercegovine u političke lidere i stranke u posljednjih nekoliko godina dotaklo je istorijsko dno, dok je ono u medije i novinare ostalo čvrsto na prvom mjestu, pa čak i nastavilo da raste.

Prema rezultatima posljednjeg istraživanja koje je za Fondaciju”Friedrich Ebert” i Udruženje BH novinari izradila agencija “Prime communications”, predstavljenom u hotelu “Bosna” u Banjaluci povodom 3. maja, međunarodnog Dana slobode medija, političke elite i dalje bilježe nizak rejting, dok mediji učvršćuju svoju poziciju lidera po povjerenju građana.

Nasuprot njima, novinari i mediji zabilježili i mali rast povjerenja, iako se mora priznati da postoje značajne razlike na nivou entiteta.

Posljednje istraživanje je pokazalo da tek svaki deseti ispitanik vjeruje političarima, odnosno da oni uživaju poražavajućih 10,7 odsto povjerenja građana, dok njihove partije kotiraju na 13,7 odsto.

Istovremeno, čak 70,5 odsto građana oslonac pronalazi u medijima, uprkos tome što tri četvrtine stanovništva istovremeno prepoznaje snažan i štetan pritisak politike na rad redakcija. Podsjetimo, prošle godine povjerenje građana u medije je bilo nekoliko procenata niže, 66,8 odsto. U isto vrijeme građani su visoko povjerenje imali i u vjerske zajednice, 52,1 odsto, kao i u institucije vlasti, 45,8 odsto.

Povjerenje prema međunarodnoj zajednici bilo je na 32 odsto, a za nevladin sektor samo 17,3 odsto. Ovdje je zabilježen i najveći rast, pa međunarodna zajednica ove godine kotira na 32,9 odsto, dok je nevladin sektro zabilježio rast na 34,5 odsto.

Ovogodišnje istraživanje pokazuje da institucije vlasti uživaju 54,2 odsto povjerenja, a vjerske zajednice 52,2 odsto.

“U odnosu na 2025. godinu bilježimo generalno povećanje povjerenja građana i to najviše u NVO sektoru i institucijama vlasti“, pokazuju podaci.

Razlike su najupadljivije na nivou entiteta. Na primjer, u Federaciji BiH najviše se vjeruje medijima, zatim institucijama vlasti i na kraju, vjerskim zajednicama. U Republici Srpskoj se najviše vjeruje vjerskim ustanovama, institucijama vlasti i medijima.

“Povjerenje u institucije generalno je trenutno više kod stanovnika FBiH, nego kod stanovnika RS. Građani u RS više vjeruju u političke partije i političare, nego u FBiH. U odnosu na 2025. godinu povjerenje građana RS u NVO i međunarodnu zajednicu je veće, ali ne smijemo zaboraviti da je prošle godine u RS postojala jaka i sistematska kampanja protiv USAID-a, NVO sektora i OHR-a“, zaključuje se u istraživanju.

Inače, stanovnici BiH su samo donekle zadovoljni radom medija i novinara u FBiH. Dvije trećine ispitanika iz FBiH je uglavnom zadovoljno radom medija u ovom entitetu, dok je među ispitanicima u RS oko dvije trećine njih potpuno nezadovoljno.

“Bitno je naglasiti da je u odnosu na 2025. godinu porastao procenat nezadovoljnih radom medija u FBiH, ali je porastao i procenat zadovoljnih u RS. Takođe, najveće prepreke za slobodan rad medija u BiH su njihova politička zavisnost što misli 66,9 odsto ispitanika, opšta politička klima u državi (54 odsto), finansijska zavisnost (30,7 odsto) i nedovoljna profesionalnost (21,9 odsto). Razlike u odnosu na 2025. godinu su neznatne“, ističe se u ovoj analizi.

U Republici Srpskoj je porastao procenat onih koji smatraju da je opšta politička klima u BiH mnogo uticajnija 2026. godine, u odnosu na 2025. godine.

“Najveći uticaj na rad medija imaju političari i političke stranke i to misli 74,1 odsto stanovnika BiH, i taj procenat je za oko 10 odsto viši u odnosu na 2025. godinu. U odnosu na prošlu godinu smanjio se procenat ispitanika BiH koji smatraju da OHR i međunarodna zajednica imaju uticaj na medije, kao i vlasnici medija“, sugeriše ova analiza.

Dvije trećine stanovnika BiH ili 68,3 odsto smatra da je kriminalizacija klevete i mogućnost krivičnog gonjenja novinara i urednika uticala na slobodu medija u RS, dok svaki četvrti stanovnik RS (25,8 odsto) smatra da to uopšte nije uticalo. Istovremenom skoro tri četvrtine građana BiH (72,1 odsto) smatra da su političari i političke stranke glavni kršitelji novinarskih prava i medijskih sloboda.

Iako vjeruju medijima, građani prema ovom istraživanju nisu zadovoljni njihovim radom. Procenti se popravljaju u Srpskoj, dok su oni u Federaciji zabilježili zabilježili jako pogoršanje. Tako je u Republici Srpskoj broj stanovnika zadovoljnih radom medija porastao sa 9,9 odsto na 16,7 odsto, dok je trećina od ukupnog broja izjavila da je potpuno nezadovoljna radom medija.

Prema mišljenju dvije trećine ispitanika u BiH (68,9 odsto) sloboda medija u FBiH je djelimično prisutna, samo 9,4 odsto misli da je ona potpuna, a 12,2 odsto da je uopšte nema.

I ovdje postoje razlike na nivou entiteta, pa tako u Srpskoj 23,9 odsto građana vjeruje da je sloboda medija potpuna, a u FBiH to misli samo 2,7 odsto ispitanih.

U odnosu na 2025. godinu bilježimo značajan porast stanovnika Srpske koji tvrde da sloboda medija nije prisutna.

CAPITAL